Nieuws
Boekrecensie: Opsoek naar Ubuntu
Ik ben omdat wij zijn
In Opsoek naar Ubuntu - Zuid-Afrika onder mijn huid gaat Annette Nobuntu Mul op zoek naar de betekenis van Ubuntu. Deze Zuid-Afrikaanse levensfilosofie wordt vaak samengevat in de woorden: Ik ben omdat wij zijn.
Ubuntu gaat uit van het besef dat een mens nooit volledig op zichzelf staat. Wie wij zijn, ontstaat in relatie tot andere mensen, onze omgeving en de wereld waarin we leven. Onze menselijkheid is onlosmakelijk verbonden met die van de ander.
Tijdens haar reis door Zuid-Afrika spreekt Annette met mensen die Ubuntu ieder op hun eigen manier in praktijk hebben gebracht. Zo ontmoet ze onder anderen de voormalige gevangenbewaarder van Nelson Mandela, Mpho Tutu - de dochter van Desmond Tutu - en twee mannen die betrokken waren bij de moord op de Amerikaanse studente Amy Biehl. Hun persoonlijke en soms aangrijpende verhalen gaan over schuld, vergeving, verzoening, compassie en opnieuw leren samenleven.
Hoewel Opsoek naar Ubuntu geen boek over bosbaden is, sluit de kern ervan prachtig aan bij ons werk als bosbadgidsen. Ook in het bos ontdekken we steeds opnieuw dat niets werkelijk op zichzelf bestaat. Een boom leeft dankzij de bodem, het water, het licht, de lucht, de schimmels en talloze andere organismen. Wat op het eerste gezicht één boom lijkt, blijkt onderdeel te zijn van een omvangrijk levend netwerk.
Het bos laat ons eigenlijk voortdurend Ubuntu zien.
Tijdens een bosbad nodigen we deelnemers uit om te vertragen en met aandacht aanwezig te zijn. Wanneer het denken wat stiller wordt en de zintuigen zich openen, kan het gevoel van afgescheidenheid verzachten. We staan dan niet alleen in het bos om naar de natuur te kijken. We kunnen gaan ervaren dat we zelf onderdeel zijn van die natuur.
Ubuntu voegt daar nog een extra laag aan toe. Het gaat niet alleen over onze verbondenheid met bomen, planten, dieren en de aarde, maar ook over de manier waarop we elkaar ontmoeten. Kunnen we luisteren zonder meteen een antwoord te geven? Kunnen we ruimte laten voor het verhaal van een ander? En kunnen we iemand blijven zien als mens, ook wanneer diens ervaringen en overtuigingen verschillen van de onze?
Ook binnen een bosbad ontstaat vaak een tijdelijke gemeenschap. Mensen die elkaar soms niet kennen, wandelen samen in stilte, delen een plek en luisteren naar elkaars ervaringen. Als gids hoeven we niets op te lossen of in te vullen. We scheppen vooral de omstandigheden waarin aandacht, verwondering en verbinding kunnen ontstaan. Juist daarin is Ubuntu voelbaar.
Annette Nobuntu Mul schrijft persoonlijk en toegankelijk. Ze verbindt de grote geschiedenis van Zuid-Afrika met haar eigen leven en met herkenbare vragen uit onze westerse samenleving. Hoe gaan we om met conflicten en verschillen? Hoe herstellen we een beschadigde verbinding? En hoe zorgen we gezamenlijk voor de aarde waarvan we afhankelijk zijn?
Opsoek naar Ubuntu nodigt uit om anders te kijken: minder vanuit het afzonderlijke ‘ik’ en meer vanuit het grotere ‘wij’. Daarmee is het een inspirerend boek voor bosbadgidsen die verdieping zoeken in natuurverbondenheid, gemeenschap en werkelijk aanwezig zijn.
Want zoals geen enkele boom losstaat van het bos, zo staat ook geen mens los van het grotere geheel.
Warme Wildergroet,
Will van Wilderpad
Boekgegevens
Opsoek naar Ubuntu – Zuid-Afrika onder mijn huid
Auteur: Annette Nobuntu Mul
ISBN: 9789491757648